نانو سیلیس (Nano Silica) یا نانو ذرات دیاکسید سیلیکون (SiO₂) یکی از مهمترین مواد نانویی مورد استفاده در صنایع پیشرفته است. این ماده به دلیل اندازه ذرات در مقیاس نانومتر، سطح ویژه بالا و خواص فیزیکی و شیمیایی منحصربهفرد، بهعنوان یک افزودنی کلیدی در صنایع ساختمان، بتن، پلیمر، رنگ و پوشش، عایقکاری و الکترونیک شناخته میشود.
نانو سیلیس صنعتی در دو نوع اصلی نانو سیلیس آبدوست و نانو سیلیس آبگریز تولید و عرضه میشود که هر یک کاربردها و بازار هدف متفاوتی دارند.
نانو سیلیس آبدوست چیست و چه کاربردی دارد؟
نانو سیلیس آبدوست (Hydrophilic Nano Silica) دارای گروههای فعال سطحی است که امکان پراکنش یکنواخت در محیطهای آبی را فراهم میکند. این ویژگی باعث شده است نانو سیلیس آبدوست بهطور گسترده در موارد زیر استفاده شود:
افزودنی بتن و ملاتهای پیشرفته
افزایش مقاومت فشاری و کاهش تخلخل بتن
بهبود خواص مکانیکی پلیمرها و رزینها
کاربرد در دوغابها و سیستمهای پایه آب
نانو سیلیس آبدوست یکی از مهمترین مواد مصرفی در بتنهای پرمقاومت و بتنهای با دوام بالا به شمار میرود.
نانو سیلیس آبگریز چیست و چرا اهمیت دارد؟
نانو سیلیس آبگریز (Hydrophobic Nano Silica) با اصلاح شیمیایی سطح تولید میشود و خاصیت دفع آب دارد. این نوع نانو سیلیس نقش کلیدی در صنایع زیر ایفا میکند:
تولید پوششهای ضدآب و ضد رطوبت
عایقهای رطوبتی ساختمان و زیرساختها
رنگهای صنعتی و پوششهای محافظ
افزایش دوام قطعات پلیمری در محیطهای مرطوب
با رشد پروژههای عایقکاری و نیاز به کاهش نفوذ آب، تقاضا برای نانو سیلیس آبگریز بهسرعت در حال افزایش است.
بازار جهانی نانو سیلیس؛ آمار تولید و مصرف
بر اساس گزارشهای بازار، ارزش بازار جهانی نانو سیلیس در سال ۲۰۲۴ حدود ۵٫۵ تا ۵٫۸ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود این بازار تا سال ۲۰۳۴ به بیش از ۱۰ میلیارد دلار برسد. این ارقام نشاندهنده نرخ رشد سالانه ۶ تا ۸ درصدی بازار نانو سیلیس است.
سالانه بیش از ۵۰ هزار تن نانو سیلیس در جهان تولید میشود که بخش عمده آن در صنایع ساختمان، بتن، رنگ و پلیمر مصرف میگردد. منطقه آسیا–اقیانوسیه، بهویژه چین، بزرگترین سهم تولید و مصرف نانو سیلیس را در اختیار دارد.
تولیدکنندگان نانو سیلیس در جهان
بازار جهانی نانو سیلیس تحت تأثیر شرکتهای بزرگ شیمیایی و تولیدکنندگان تخصصی نانو مواد قرار دارد. مهمترین تولیدکنندگان نانو سیلیس عبارتاند از:
Evonik Industries و Wacker Chemie (آلمان)
Cabot Corporation (آمریکا)
Mitsubishi Chemical و Fuso Chemical (ژاپن)
تولیدکنندگان بزرگ آسیایی، بهویژه در چین
این شرکتها هر دو نوع نانو سیلیس آبدوست و آبگریز را برای کاربردهای صنعتی مختلف تولید میکنند.
تحلیل بازار نانو سیلیس و روندهای آینده
تحلیل بازار نانو سیلیس نشان میدهد که این ماده وارد مرحله بلوغ صنعتی شده و تقاضا برای آن بهصورت پایدار در حال افزایش است. در حالی که نانو سیلیس آبدوست همچنان بیشترین حجم مصرف را دارد، نانو سیلیس آبگریز سریعترین رشد بازار را تجربه میکند.
مهمترین روندهای بازار عبارتاند از:
افزایش مصرف نانو سیلیس در بتنهای پیشرفته
رشد پوششهای ضدآب و عایقهای نوین
حرکت بازار به سمت گریدهای تخصصی با ارزش افزوده بالا
کاهش وابستگی صنایع به مواد سنتی با کارایی پایین
این روندها فرصتهای قابل توجهی برای تولیدکنندگان و تأمینکنندگان نانو سیلیس ایجاد کرده است.
مزایای استفاده از نانو سیلیس در صنعت
افزایش مقاومت مکانیکی و دوام محصولات
کاهش نفوذپذیری آب و مواد شیمیایی
بهبود کیفیت و طول عمر سازهها و قطعات
امکان تولید محصولات سبکتر و مقاومتر
افزایش بهرهوری و کاهش هزینههای نگهداری
جمعبندی؛ چرا نانو سیلیس یک ماده استراتژیک است؟
با توجه به رشد سریع بازار جهانی، تنوع کاربردها و نیاز صنایع به مواد با عملکرد بالا، نانو سیلیس آبدوست و آبگریز بهعنوان مواد استراتژیک در آینده صنعت شناخته میشوند. سرمایهگذاری در تولید و توسعه نانو سیلیس میتواند برای شرکتهای فعال در حوزه مواد پیشرفته، مزیت رقابتی پایدار و جایگاه قوی در بازار ایجاد کند.
